MENSENTAAL: HET VERGIF VAN GEWAARBORGD INKOMEN

Wist je dat in 2028 het exact 50 jaar geleden zal zijn dat het gewaarborgd inkomen zal bestaan in ons land?

Bijna niet meer te achterhalen wie destijds allemaal achter het idee en de uitwerking ervan stond, maar laat het vrij zeker zijn dat mochten zij toen geweten hebben hoe dit systeem zou uitgehold zijn in 2026, het zou waarschijnlijk nooit voorgedragen geweest zijn om in een wet omgezet te zijn.

Het maakt niet uit of je vandaag werkgever of werknemer bent,  want voor alle partijen is dit pure vergif in zijn huidige vorm alleen moet het besef hier op alle terreinen nog groeien. Bij de politiek maar zeker ook bij de grootste groep van de werkende bevolking: de werknemers.

Een werkgever heeft vrij duidelijke argumenten. Want hoe je het ook draait of keert van zodra er iemand afwezig blijft gebruik makend van zijn gewaarborgd inkomen zit je met een dubbel loon voor de taak waarvoor hij of zij verantwoordelijk is, dus uiteindelijk komt dit in de kostprijsberekening van de dienst of het product terecht waarvoor de consument de meerprijs zal betalen.

Maar waar nooit wordt over nagedacht is dat het voor de werknemer nog een véél groter vergif is. Onafhankelijke studies bepalen dat in 2026 er per persoon ouder dan 67 en niet meer actief in het arbeidscircuit, er 3,8 mensen zijn in de leeftijdscategorie tussen 18 en 67. In mensentaal uitgelegd: iedere werkende Belg betaald 25% van het pensioen van 1 persoon via zijn brutoloon.

Dat noemen we “sociale bijdrage”. En dat is volledig terecht, want hopelijk zal je ooit aan de andere kant van het verhaal komen te staan en genieten van je pensioen.

Maar… waarom zijn onze sociale bijdragen dan bijna de helft van ons loon?

We nemen een retailer als voorbeeld. Een supermarkt, een low-budget reseller,….  Afwezigheden tussen 15 en 20% ziekte zijn hier geen uitzondering, zeker nu er ook nog eens een aantal slimmerikken beslist hebben dat je extra verlofdagen kan krijgen door een aantal ziektedagen op te nemen zonder briefje (ziekte zonder attest).

We leggen het uit in mensentaal want zeker de mensen in de supermarkt of andere retailers kennen ze zeker: de collega’s die gewaarborgd thuisblijven na een concertavond, of als ze “een pijntje” voelen.

Ik wil eens inzoomen op dat idee van de ziektedagen zonder attest. Dit zou een ideaal moment zijn om er eens voor te pleiten dat de wetgevers en vooral de medewerkers die de wetten mee uitdenken verplicht worden om een tijd mee te draaien op een werkvloer in plaats van een wet tot stand te laten komen door lobbywerk. Want dat is toch wat deze wet weerspiegelt: lobbywerk door de vertegenwoordigers van de artsen.

En… volledig terecht. Zonder te beweren dat het artsentekort opgelost zou zijn door zij die er zitten “voor een briefje” ervan tussen te halen. Het zou de gemiddelde arts weliswaar al heel wat meer ademruimte geven voor de echte patiënten en zou er een pak frustratie bij onze artsen weggehaald worden. Overigens, mocht de wetgever de financiële gevolgen van deze beslissing  zelf hebben moeten dragen, de wet zou nooit gestemd geweest geraakt zijn.

Dus waarom niet eerst dieper gaan kijken naar de gevolgen van deze beslissing. ZZA is zijn doel al volledig voorbij gelopen nog voor het op kruissnelheid is. In grote bedrijven worden de lijsten gewoon bijgehouden en wordt het zelfs door vakbondsafgevaardigden ingefluisterd bij de leden “…. pssst. je hebt je ZZA dagen nog niet opgenomen dit jaar”. Wil je thuisblijven de dag na een concert? Geen probleem, maar laat dit niet betalen door de baas.

Ik wil hier op dit moment eens een eigen ervaring delen. Op een personeelsfeestje van mijn eigen bedrijf kwam een werknemer naar mij die me een dilemma voorlegde waar ik gewoon van verstijfde en geen antwoord had. Het was een medewerker met een staat van dienst van meer dan 20 jaar. En elk jaar de eerste week van januari legde die zijn sniperdagen vast. Hij woonde namelijk in een kleine Vlaamse gemeente met haar tradities. De kermis, het bal van de burgemeester of dat van de voetbal en nog enkele zondagen waarna het twijfelachtig was in welke staat er maandagochtend een duiveltje met een hamer naast het bed zou staan. Met grote zin voor verantwoordelijkheid werden 5 à 6 dagen verlof per jaar hieraan opgeofferd terwijl naderhand in de meerderheid van de gevallen bleek dat het duiveltje eerder een engeltje met een pluimpje was, kortom dat hij gewoon had kunnen werken. Nu sinds een jaar werkte er een nieuwe jonge gast uit dezelfde gemeente bij ons die naar dezelfde festiviteiten ging. U raadt het al: hij vroeg geen verlof. Resultaat. Drie van de zes keer meldde hij zich ziek… gewaarborgd inkomen zonder verlof te moeten nemen. De andere kwam hij gewoon werken. Verschil: 0 dagen verlof opgeofferd en de dagen afwezig volledig betaald. De vraag van mijn medewerker: waarom zou ik dat systeem ook niet (mis)(ge)bruiken.

Ik had er geen antwoord op. U wel?

Bent u iemand die van het standpunt is dat ziek zijn ook ziek zijn betekend, en dat voor het thuisblijven om familiale redenen er de (onbetaalde) sociale verlofdagen zijn. Ja… dan mag u best eens héél vies kijken en zelfs rechtstreekse kritiek uiten naar die collega die er de “kantjes van afloopt”.

Zit u in deze laatste categorie?  …….